(en construcción) [Actualizado el 16/03/2008]
Este pequeño diccionario se va construyendo con las palabras que vamos viendo en el curso de irlandés de este blog. [También puedes consultar el Pequeño diccionario irlandés-español].
[Leyenda: adj: adjetivo; adv.: adverbio; art.: artículo; conj.: conjunción; dat.: dativo; gen.: genitivo; n: nombre (el número indica la declinación); m: masculino; f: femenino; pl.: plural; prep.: preposición; pron.: pronombre; s.: singular; v.: verbo].
a: do (prep). (pron. preposicionales: dom, duit, dó, dí, dúinn, daoibh, dóibh).
a: go (prep. dirección).
abajo: anuas (adv.) (referido al tiempo, alude al pasado).
abogado: dlíodor (nm3).
abrazo: barróg (nf2). (pl. barrógaí).
abuela: seanmháthair (nf). (pl.: seanmháithreacha; gen.s.: seanmháthar).
abuelo: seanathair (nm). (pl.: seanaithreacha; gen.s.: seanathar).
acerca de: faoi (prep.). (pron. preposicional: fúm, fút, faoi, fúithi, fúinn, fúibh, fúthu).
adiós: slán (nm1). (pl.: -a). Slán leat (al que se va). Slán agat (al que se queda).
agricultor: feirmeoir (nm3).
ahí: ansin, ann (adv.).
ahora: anois (adv.).
amigo/a: cara (nm). (pl.: cairde; gen.s. y pl.: carad).
año: bliain (nf3). (pl.: blianta, con números: bliana).
apartamento: árasán (nm1).
aquí: anseo (adv.).
asuntos: cúrsaí (nm4).
autobús: bus (nm4). (pl. –anna).
bendición: beannacht (nf3). (pl.: -aí).
beso: póg (nf2). (pl. póganna).
bicicleta: rothar (nm1).
bien: go maith (frase adverbial).
bienvenida: fáilte (nf4).
bolsillo: póca (nm4).
borrachera: meisce (nf4).
borracho: ar meisce.
bueno: deas (adj.).
buenas noches: oíche mhaith.
buenos días: Dia dhuit. Dia’s Muire dhuit (como respuesta).
calle: sráid (nf2). (pl.: -eanna).
canción: amhrán (nm1).
cantante: amhránaí (nm4).
carpintero: siúinéir (nm3).
casa: teach (nm). (pl. tithe; gen.s.: tí; dat.s.: tigh).
casado: pósta (adj.).
chica: cailín (nm4).
chico: buachaill (nm3).
ciudad: cathair (nf). (gen.s.: cathrach; pl.: cathracha).
clase: rang (nm3). (pl.: ranganna).
coche: carr (nm1). (pl. –anna).
comerciante: siopadóir (nm3).
cómo: conas. (pron. interrog.).
como: mar (prep.).
con: le (prep.). (pron. preposicionales: liom, leat, leis, léi, linn, libh, leo).
conocimiento: eolas (nm1), fios (nm3).
consolación: sólás (nm1).
cuchara: spúnóg (nf2). (pl. –a).
dar: tabhair (v.).
de: as (para indicar procedencia). (prep.).
debajo: faoi (prep.). (pron. preposicional: fúm, fút, faoi, fúithi, fúinn, fúibh, fúthu).
día: lá (nm). (pl.: laethanta; gen.s.: lae).
diferente: difriúil (adj.).
difícil: deacair (adj.).
dificultad: deacair (nf).
dios, Dios: dia, Dia (nm). (gen.s.: dé; pl.: déithe).
dirección: seoladh (nm). (pl.: seoltaí; gen.s.: seolta).
edad: aois (nf2). (pl. –eanna). (d’aois: de edad).
espectadores: lucht féachana.
el: an (art. definido). (pl. y gen.: na).
él: sé (pron.). (é, como complemento directo). seisean (pron. personal enfático). (eisean, como complemento directo).
ella: sí (pron.). í (como complemento). sise (pron. personal enfático). (ise, como complemento directo).
ellos: siad (pron.). iad (como complemento). siadsan (pron. personal enfático). (iadsan, como complemento directo).
en: ag (prep.). (complemento para ‘tener’).
en: i (prep. de lugar). (delante de vocal, in). (pron. preposicionales: ionam, ionat, ann, inti, ionainn, ionnaibh, iontu).
en: ar (prep.) (Pronombres preposicionales: orm, ort, air, uirthi, orainn, oraibh, orthu).
encima: os cionn (prep.) (por encima de, más que… + Gen.).
entender: tuig (v.).
entrar: tar isteach (v.).
escuela: scoil (nf2) (pl.: -eanna).
eso: ea (pron. neutro).
esposa: bean chéile.
esposo: fear céile.
estar: bí (presente: tá; neg.: níl; interrog.: an bhfuil?).
esto: sin (pron., adj., adv.).
estudiante: mac léinn.
familia: teaghlach (nm1); líon ti (nm1) (pl.: -ta).
felicidades: comhghairdeas (nm1).
feliz: sona (adj.).
festival: féile (nf4). (pl.: féilte).
fiesta: féile (nf4). (pl.: féilte).
folleto: bileog (nf2).
forma: slí (nf4). (pl.: slite).
frío: fuar (adj.).
gato: cat (nm1).
gracias: go raibh maith agat (a ti).
grande: mór (adj. comparativo).
granja: feirm (nf2). (pl.: -eacha).
habitación: seomra (nm4).
hasta: go (prep.).
hermana: deirfiúr (nf). (pl.: -acha; gen.s.: deirféar).
hermano: deartháir (nm). (pl.: -eacha; gen.s.: dearthár).
hija: iníon (nf2). (pl.: -acha).
hijo: mac (nm1); leanbh (nm1) (pl.: leanaí); páiste (nm4).
hijos: clann (nf2). (después de un número, pl.: clainn).
historiador: staraí (nm4).
hola: Dia dhuit. Dia’s Muire dhuit (como respuesta).
hombre: fear (nm1). (pl.: fir; gen: fir).
hoy: inniu (adv.).
idioma: teanga (nf4). (pl.: -cha).
información: eolas (nm1).
interesante: suimiúil (adj.).
Irlanda: Éire (nf). (dat.s.: Éirinn; gen.s.: Éireann).
irlandés: Éireannach (adj., gentilicio). Gaeilge (lengua irlandesa) (nf4). as Gaeilge: en irlandés.
joven: óg (adj.). (nm1) (pl.: -a).
juventud: ógra (nm4).
la: an (art. definido). (pl. y gen.: na).
largo/a: fada (adj.).
lengua: teanga (nf4). (pl.: -cha).
ley: dlí (nm4). (pl.: -the).
libro: leabhar (nm1). (pl. leabhair).
luz: solas (nm1). (pl.: soilse).
madre: máthair (nf). (pl. y gen.: máthar).
maestro/a: múinteoir (nm3). (pl.: -í).
marido: fear céile.
médico: dochtúir (nm3).
mejor: fearr.
mesa: bord (nm1).
mi: mo (adj. posesivo).
mismo: féin. (tú féin: tú mismo).
muerto: marbh (adj.).
mujer: bean (nf). (pl. y gen.s.: mná; gen.pl.: ban).
muy: an- (prefijo).
Navidad: Nollaig (nf). (pl.: -í; gen.s.: Nollag). Nollaig Shona: Feliz Navidad.
nieta: gariníon (nf2). (pl.: -acha).
nieto: garmhac (nm1).
noche: oíche (nf4). (pl.: -anta).
nombre: ainm (nf4). (pl. –neacha).
nosotros/as: muid (pron.). sinne (pron. personal enfático).
nuevo/a: nua (adj.).
número: uimhir (nf). (pl.: uimhreacha; gen.s.: uimhreach).
ocupación: slí bheatha.
oficina: oifig (nf2).
otra vez: arís (adv.).
padre: athair (nm) (pl. aithreacha, gen.s. athar). (genéricamente): muintir (nf2) (pl.: -eacha); tuismitheoir (nm3) (pl.: -í).
página: leathanach (nm1). (pl. leathanaigh).
país: tír (nf2). (pl.: tíortha).
par: cúpla (nm4).
pequeño/a: beag (adj.).
periódico: nuachtán (nm1).
pero: ach (conj.).
persona: duine (nm4). (pl. daoine).
pie: cos (nf2). (dat.s.: cois).
pinta: pionta (nm4).
policía: garda (nm4). (pl.: gardaí). Garda Síochána: Policía de la República de Irlanda.
por favor: le do thoil.
preparado: réidh (adj.).
propio: féin (con adj. posesivo y nombre).
primo: col ceathar (nm1).
profesor/a: múinteoir (nm3). (pl.: -í).
programa: clár (nm1). (pl. cláir o cláracha).
qué: cad, cé (pron. interrogativo). (Cén: contracción cé+an: ¿qué el…?).
quién: cé (pron. interrogativo).
rato: tamall (nm1).
razón: ceart (nm1). (pl. –a).
reloj: clog (nm1).
residencia: cónaí (nm). (gen.s. y pl.: cónaithe).
rugby: rugbaí (nm4).
salud: sláinte (nf4).
santo: naomh (nm1).
secretario/a: rúnaí (nm4). (pl. rúnaithe).
secreto: rún (nm1).
semana: seachtain (nf2). (pl.: -í; pl. con números: -e).
sentarse: suigh (v.). Siugh síos: siéntate.
ser: bí (para valores temporales) (presente: tá; neg.: níl; interrog.: an bhfuil?) / is (para valores permanentes) (neg.: ní; interrog.: an?).
silla: cathaoir (nf). (gen.s.:-each; pl.: -eacha).
sobrina: neacht (nf3).
sobrino: nia (nm4). (pl.: -nna).
sol: grian (nf2). (pl.: -ta; gen.s.: gréine; dat.s.: gréin).
sombrero: hata (nm4).
su: a (de él, de ella o de ellos). (adj. posesivo).
suerte: ádh (nm1).
también: freisin (adv.).
teléfono: teileafón (nm1). (gen.s.: teileafóin). teléfono móvil: fón póca (nm1).
tener: tá… ag… (v.).
tía: aintín (nf4).
tío: uncail (nm4).
tiempo: aimsir (nf2).
tienda: siopa (nm4).
tierra: tír (nf2). (pl.: tíortha).
todavía: fós (adv.).
trébol: seamróg (nf2).
tu: do (adj. posesivo).
tú: tú (pron.). tusa (forma enfática).
vaca: bó (nf). (pl.: ba; gen.s y pl.: bó).
ventana: fuinneog (nf2).
vida: beatha (nf4).
viejo/a: sean (adj.). (También como prefijo: sean-).
vivienda: cónaí (nm). (gen.s. y pl.: cónaithe).
vivir en: tá… i (mo) c(h)ónaí i …. (v.).
voluntad: toil (nf3).
voluntario: óglach (soldado) (nm1).
vosotros: sibh (pron.). sibhse (pron. personal enfático).
y: agus (conj.).
yo: mé (pron.). mise (forma enfática).
Febrero 10, 2008 at 3:13 pm
Gracias por esto!!
Febrero 11, 2008 at 2:13 pm
Gran idea.
Un abrazo.
Marzo 26, 2008 at 1:13 am
hola!
bueno solo para decir que
agradezco esta enorme lista
de palabras..ojala se vayan
agregando cada vez mas(:
Irlanda=lo mejor xD
saludos
Le Grá go deo
slán!(x
Junio 25, 2008 at 1:05 pm
Hola, amigos del irlandes!!
Necesitaria saber como se dice peluqueria en irlandes
Si alguien me puede ayudar os lo agradeceria mucho!!
Muchas gracias de otra enamorada de irlanda y de su gente!!
Junio 25, 2008 at 1:52 pm
Carolina:
Según mi diccionario, “peluquería” se dice siopa gruagaire (literalmente, tienda del peluquero). Y supongo que se pronuncia [shopa gruagara].
Besos,
Chesús